TÜİK’in 2025 yükseköğretim verileri, aktüerya bilimleri mezunlarının beyin göçü oranında yükseliş, sigortacılık mezunlarında ise gerileme olduğunu ortaya koydu. Bilişim ve mühendislik alanları yüksek göç oranlarıyla öne çıkarken, üniversite türü ve öğrenim diline göre de belirgin farklılıklar görüldü.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri ile Türkiye’de lisans eğitimini tamamlayan mezunların yurt dışına göç eğilimlerini açıkladı. Yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı 2024 yılındaki yüzde 2,0 seviyesinden 2025’te yüzde 2,2’ye yükseldi. Erkek mezunlarda oran yüzde 2,7, kadın mezunlarda ise yüzde 1,8 olarak gerçekleşti. Son on yıllık dönemde de artış eğilimi görüldü. 2015 yılında yüzde 1,6 olan toplam beyin göçü oranı, 2025 itibarıyla 0,6 yüzde puan yükseldi.
Aktüerya ve Sigortacılık Mezunlarında Farklı Eğilimler
Sigorta sektörüne doğrudan insan kaynağı sağlayan lisans programları arasında beyin göçü oranları farklı yönlerde değişti. Aktüerya bilimleri mezunlarında 2024 yılında yüzde 2,2 olan beyin göçü oranı, 2025’te yüzde 3,6’ya yükseldi.
Sigortacılık mezunlarında ise ters yönlü bir değişim yaşandı. Bir önceki yıl yüzde 1,3 olan oran, 2025’te yüzde 1,2’ye geriledi. Böylece aktüerya bilimleri mezunlarının beyin göçü oranı sigortacılık mezunlarının yaklaşık üç katına ulaştı.
Beyin Göçünde Teknik Bölümler ve Tam Burslu Mezunlar Öne Çıktı
Eğitim ve öğretim alanlarına göre en yüksek beyin göçü oranı yüzde 7,0 ile bilişim ve iletişim teknolojilerinde görüldü. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat; yüzde 3,0 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik izledi.
Cinsiyete göre incelendiğinde bilişim ve iletişim teknolojileri hem erkeklerde hem de kadınlarda ilk sırada yer aldı. Bu alandaki beyin göçü oranı erkek mezunlarda yüzde 8,2, kadın mezunlarda yüzde 5,1 olarak gerçekleşti. Mühendislik, imalat ve inşaat alanında ise oranlar sırasıyla yüzde 5,0 ve yüzde 4,5 oldu.
Lisans programları arasında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik bölümünde kaydedildi. İşletme mühendisliği yüzde 13,0, matematik mühendisliği yüzde 11,0, elektronik mühendisliği yüzde 10,9 ve fizik mühendisliği yüzde 10,2 ile bu bölümü takip etti.
Üniversite türlerinde de belirgin farklılıklar görüldü. Devlet üniversitesi mezunlarında beyin göçü oranı yüzde 1,9 olurken, vakıf üniversitesi mezunlarında yüzde 4,4’e ulaştı. Vakıf üniversitelerinin tam burslu mezunlarında ise oran yüzde 8,6 olarak gerçekleşti.
Öğrenim diline göre en yüksek beyin göçü oranı yüzde 10,5 ile Fransızca eğitim alan mezunlarda görüldü. Fransızcayı yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5,0 ile Rusça takip etti.
Beyin Göçünün Zirvesinde İstanbul, Yurt Dışı Tercihlerinde Almanya Var
İller bazında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 4,0 ile İstanbul’da gerçekleşti. İstanbul’u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izlerken, en düşük oran yüzde 0,2 ile Siirt’te kaydedildi.
Erkek mezunlarda İstanbul yüzde 4,7 ile ilk sırada yer alırken, İzmir yüzde 4,4 ve Ankara yüzde 3,6 ile sıralandı. Kadın mezunlarda ise İstanbul yüzde 3,4, İzmir yüzde 2,8 ve Ankara yüzde 2,4 ile en yüksek göç oranına sahip iller oldu.
Yükseköğretim mezunlarının göç etmek için en fazla tercih ettiği ülke yüzde 22,0 ile Almanya oldu. Almanya’yı yüzde 16,9 ile Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada izledi.
Kaynak
Türkiye İstatistik Kurumu. (2026, 23 Ekim). Yükseköğretim beyin göçü istatistikleri, 2025 (Sayı 58026). https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58026
