Kazakistan’da hazırlanan 2030 Sigorta Piyasası Gelişim Programı taslağı, yabancı sigorta şirketlerinin ülkede doğrudan şube açmasını zorlaştıran mevcut koşulların esnetilmesini öngörüyor. Taslak kapsamında 5 milyar dolarlık asgari aktif şartının yeniden ele alınması, 10 yıllık faaliyet deneyimi kriterinin kaldırılması ve A- ve üzeri kredi notuna sahip şirketler için lisanslama sürecinin kolaylaştırılması planlanıyor.
Kazakistan Finansal Piyasayı Düzenleme ve Geliştirme Ajansı ile Kazakistan Merkez Bankası tarafından hazırlanan program taslağı, ülkenin 2030’a kadar sigorta piyasasında hayata geçirmeyi planladığı daha geniş dönüşümün bir parçasını oluşturuyor. Kazakistan’da halen 25 sigorta şirketi faaliyet gösterirken bunların 9’unda yabancı sermaye bulunuyor. Ancak bu şirketlerin tamamı yerel tüzel kişilikler üzerinden faaliyet gösteriyor ve ülkede doğrudan yabancı bir sigorta şirketine ait şube bulunmuyor. Taslak düzenleme, mevcut yapının uluslararası şirketlerin pazara doğrudan girişini ne ölçüde sınırladığını yeniden değerlendirmeyi amaçlıyor.
Şube Açılışında Şirket Büyüklüğünün Yerini Finansal Kalite Alacak
Mevcut sistemde yabancı sigorta şirketlerinin Kazakistan’da doğrudan şube açabilmesinde şirketin toplam aktif büyüklüğü önemli bir kriter oluşturuyor. Yeni yaklaşım ise tek bir büyüklük ölçütü yerine şirketin finansal yapısını ve kurumsal niteliğini daha geniş bir çerçevede değerlendirmeyi hedefliyor.
Taslağa göre yabancı şirketlerin ana ortaklarının finansal istikrarı ve sermaye yeterliliğinin yanı sıra uluslararası kredi notu, ortaklık yapısının şeffaflığı, kurumsal yönetim ve risk yönetiminin kalitesi ile şirketin merkezinin bulunduğu ülkedeki düzenleyici denetimin etkinliği dikkate alınacak.
Uluslararası kabul gören bir derecelendirme kuruluşundan A- veya üzeri kredi notuna sahip şirketler için ise basitleştirilmiş bir lisanslama süreci öngörülüyor. Şirketlerin grup düzeyindeki raporlamalarında veya kendi ülkelerindeki düzenleyici kurumlarda bulunan bazı belgelerin Kazakistan’da yeniden sunulmasına gerek kalmayacak.
Yabancı Şirketler Pazarda Yerel Yapılarla Faaliyet Gösteriyor
Kazakistan, ekonomik büyüklük açısından Orta Asya’nın en büyük ekonomisi olmasına rağmen sigorta sektörünün ekonomi içindeki payı sınırlı kalıyor. Ülkenin nominal gayrisafi yurt içi hasılasının 2026’da 320 milyar dolara ulaşması beklenirken, Dünya Bankası’nın 2024 tarihli değerlendirmesinde sigorta sektörünün toplam aktiflerinin GSYH’nin yüzde 2’sinin biraz üzerinde olduğu belirtiliyor.
Taslak düzenleme, bu yapıyı değiştirerek daha geniş bir uluslararası sigortacı grubunun Kazakistan pazarına doğrudan şube modeliyle girebilmesinin önünü açmayı hedefliyor.
Büyüyen Prim Üretimine Hasar Ödemelerindeki Artış Eşlik Ediyor
Kazakistan sigorta piyasasında prim üretimindeki büyümeye hasar ödemelerindeki artış da eşlik ediyor. Sigorta ödemeleri 2025’te yüzde 38,1 artarak 935,3 milyon dolara ulaştı.
Yabancı şubelere yönelik düzenleme, Kazakistan’ın 2030’a kadar sigorta piyasasında planladığı daha geniş dönüşüm programının yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. Programda zorunlu ve gönüllü sigorta branşları, dijitalleşme, emeklilik bağlantılı ürünler, aktüeryal altyapı ve finansal istikrara ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.
Yabancı sigorta şirketlerinin Kazakistan pazarına hangi koşullarla doğrudan girebileceği, taslağın yasalaşmasıyla birlikte netlik kazanacak. Mevcut 5 milyar dolarlık aktif eşiğinin yerine uygulanacak yeni kriter ise henüz belirlenmiş değil.
Kaynak
Insurance Business. (2026). Kazakhstan moves to end its foreign insurance branch lockout. https://www.insurancebusinessmag.com/asia/news/breaking-news/kazakhstan-moves-to-end-its-foreign-insurance-branch-lockout-587742.aspx
