Türkiye sigorta sektöründe bu hafta mevzuat değişiklikleri, veri paylaşımı, suistimalle mücadele ve sektörün mali görünümü öne çıktı. Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun (DASK) konut satışlarında poliçe devri uygulaması sona ererken, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) sigorta suistimalleriyle mücadele için yeni bir koordinasyon yapısı kurdu ve yangın ile mühendislik branşlarında reasürans verilerinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne (SBM) aktarım takvimini açıkladı. Türkiye Sigorta Birliği’nin (TSB) verilerine göre sektörün 7 aylık prim üretimi 859,2 milyar TL’ye ulaşırken hayat sigortaları reel büyümeyle pozitif ayrıştı. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerinde ise bankacılık ve sigortacılık işlemlerinden tahsil edilen Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) yılın ilk yedi ayında 417,4 milyar TL olarak gerçekleşti.
Zorunlu Deprem Sigortasında Yeni Dönem: Konut Satışında Mevcut Poliçe Sona Erecek
Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) Genel Şartlarında yapılan değişiklikle, taşınmaz satışlarında mevcut ZDS poliçesinin yeni malik ile devam etmesi uygulaması sona eriyor. Yeni düzenlemeye göre poliçe, tapudaki tescil tarihi itibarıyla sonlanacak. Satış işlemi sırasında ise yeni malik adına geçerli bir ZDS poliçesi bulunup bulunmadığı tapu müdürlüğü veya yetkili idare tarafından kontrol edilecek.
Satış nedeniyle sona eren poliçelerde kullanılmayan döneme ait primlerin iadesi de mümkün olacak. Sigorta ettiren veya önceki menfaat sahibinin başvurması halinde, tescil tarihinden sonraki işlemeyen günlere karşılık gelen ödenmiş prim sigorta ettirene geri verilecek. Böylece taşınmazını poliçe süresi dolmadan satan kişiler, kullanılmayan sigorta dönemi için prim iadesi talep edebilecek.
Satış dışındaki menfaat değişikliklerinde ise mevcut ZDS poliçesi yeni menfaat sahibiyle devam edecek. Yeni menfaat sahibinin değişikliği poliçenin varlığını öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde sigorta şirketine bildirmesi gerekecek. Şirket veya acente de bildirimin ardından 24 saat içinde menfaat değişikliği zeylini içeren poliçeyi yeni menfaat sahibine verecek. Düzenleme, 21 Ağustos 2026 tarihindeki yayımından 15 gün sonra yürürlüğe girecek [1].
SEDDK’dan Sigorta Suistimallerine Karşı Yeni Adım: Komite ve Çalışma Heyeti Kurulacak
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), sigorta suistimalleriyle mücadelede kurumlar arası koordinasyonu güçlendirmek amacıyla Sigorta Suistimalleri ile Mücadele Komitesi ile Suistimal Çalışma Heyeti oluşturacak. 2026/27 sayılı Genelge kapsamında sektör verileri analiz edilerek risk alanları belirlenecek, ortak mücadele yöntemleri geliştirilecek ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) bünyesindeki veriler çalışmalarda kullanılacak.
Komitede SEDDK, Türkiye Sigorta Birliği, SBM ve Sigorta Tahkim Komisyonu temsilcileri yer alacak. Gerekli görülmesi halinde Adalet Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) gibi kamu kurumları da toplantılara davet edilebilecek. Teknik çalışmaları yürütecek Suistimal Çalışma Heyeti ise yeni suistimal yöntemlerini analiz edecek, branş ve risk alanları bazında değerlendirmeler yapacak, ortak risk göstergeleri ile erken uyarı kriterleri geliştirecek.
Genelge, sigorta suistimalleriyle mücadelede yapay zekâ, makine öğrenmesi ve ileri analitik uygulamalarının kullanımına yönelik çalışmalara da yer veriyor. Veri analizi, adli bilişim, aktüerya, hukuk ve risk yönetimi alanlarındaki uzmanlar ihtiyaç halinde çalışmalara dahil edilebilecek. Komite ve Çalışma Heyetinin hazırlayacağı karar, rapor ve öneriler ise danışma ve koordinasyon niteliğinde olacak [2].
Sigorta Sektöründe Prim Üretimi 859,2 Milyar TL’ye Ulaştı: Hayat Sigortaları Güçlü Büyüdü
Türkiye Sigorta Birliği’nin (TSB) Temmuz 2026 verilerine göre sigorta sektörünün yılın ilk yedi ayındaki toplam prim üretimi yüzde 28,4 artarak 859,2 milyar TL’ye ulaştı. Ancak enflasyondan arındırıldığında toplam prim üretimi yüzde 2,5 geriledi. Hayat dışı branşlarda 723,8 milyar TL prim üretilirken reel daralma yüzde 4,6 oldu. Hayat sigortaları ise 135,4 milyar TL’ye ulaşarak yüzde 10,4 reel büyümeyle sektör genelinden pozitif ayrıştı.
Branş bazında kara araçları sorumluluk sigortalarında prim üretimi 198,4 milyar TL’ye, hastalık-sağlık sigortalarında 161,6 milyar TL’ye yükseldi. Yangın ve doğal afetler branşında 113,5 milyar TL, kaskoda 96,6 milyar TL prim üretildi. Genel zararlar yüzde 12,7 reel büyümeyle öne çıkarken hastalık-sağlık branşında reel artış yüzde 2,8 oldu. Trafik ve Yeşil Kart dahil prim üretimi ise 184,5 milyar TL’ye ulaşırken reel büyüme yüzde 0,7 seviyesinde kaldı.
Satış kanallarında acenteler 426,5 milyar TL ve yüzde 49,6 payla sektörün en büyük dağıtım kanalı olmayı sürdürdü. Hayat dışı sigortalarda acentelerin payı yüzde 56,5’e ulaşırken hayat sigortalarında bankalar yüzde 72,7 ile belirleyici kanal oldu. Temmuz verileri, sektör genelindeki nominal büyümeye rağmen reel daralmanın sürdüğünü ve hayat sigortalarının sektör ortalamasından ayrışmaya devam ettiğini gösterdi [3].
Sigorta ve Bankacılıkta BSMV Tahsilatı 7 Ayda 417,4 Milyar TL’ye Ulaştı
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Temmuz 2026 Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşme Raporu’na göre Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) tahsilatı yılın ilk yedi ayında 417,4 milyar TL’ye ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde 303,2 milyar TL olan BSMV gelirleri, 2026’da yüzde 37,6 arttı. Böylece 631,6 milyar TL olarak belirlenen yıllık BSMV bütçe hedefinin yüzde 66,1’i Temmuz sonu itibarıyla gerçekleşti.
Temmuz ayında ise BSMV tahsilatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 36,8 artarak 50,3 milyar TL’den 68,9 milyar TL’ye yükseldi. Aynı dönemde toplam vergi gelirleri yüzde 30 artışla 1 trilyon 234,8 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece BSMV’deki yıllık artış, Temmuz ayında toplam vergi gelirlerindeki artışın üzerinde gerçekleşti.
Bankacılık ve sigortacılık işlemlerinden tahsil edilen BSMV’nin toplam vergi gelirleri içindeki payı Temmuz ayında yüzde 5,6, yılın ilk yedi ayında ise yüzde 5,3 oldu. Ocak – Temmuz döneminde toplam vergi gelirleri yüzde 37,3 artarak 7 trilyon 854,6 milyar TL’ye ulaşırken BSMV tahsilatı yüzde 37,6 artışla 417,4 milyar TL olarak gerçekleşti [4].
SEDDK’dan Reasürans Verileri için Yeni Takvim: Yangın ve Mühendislik Branşlarında Aktarım Başlıyor
SEDDK, yangın ve mühendislik branşlarında reasürans verilerinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne (SBM) aktarımı için takvimi açıkladı. 20 Ağustos 2026 tarihli ve 2026/2 sayılı sektör duyurusuna göre şirketler, 2026 yılında düzenlenen poliçelere ilişkin üretim ve hasar reasürans verileri ile reasürans anlaşma bilgilerini 30 Eylül 2026’ya kadar SBM’ye iletecek. İlk aşamada kefalet branşında tamamlanan veri aktarım sürecine böylece yangın ve mühendislik branşları da dahil edilmiş oldu.
SEDDK’nın duyurusuna göre çalışma, sigortacılık sektöründeki reasürans verilerinin merkezi bir yapıda tutulmasını amaçlıyor. Yangın ve mühendislik branşlarında yapılacak aktarımlara ilişkin teknik süreç ve bilgilendirmeler SBM ile Türkiye Sigorta Birliği (TSB) tarafından yürütülecek. Şirketlerin yalnızca poliçe üretimine ilişkin verileri değil, hasar süreçlerindeki reasürans bilgileri ile reasürörlerle yapılan anlaşmalara ilişkin verileri de doğru ve eksiksiz biçimde sisteme aktarması gerekecek.
Geçmiş dönem verileri için ise ayrı bir takvim uygulanacak. Buna göre 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren aktarılması gereken reasürans verilerinin 31 Aralık 2026’ya kadar SBM’ye gönderilmesi gerekiyor. Böylece SBM’de oluşturulan veri setinin hem güncel hem de geçmiş dönem bilgilerini kapsayacak şekilde genişletilmesi ve sigortacılık sektöründeki reasürans verilerinin merkezi olarak izlenebilmesi hedefleniyor.
Kaynak
[1] Sigorta Strateji – DASK’ta Yeni Dönem: Konut Satışında Mevcut Poliçe Sona Erecek
[4] Hazine ve Maliye Bakanlığı – 2026 Temmuz Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri
