SEDDK’nın yayımladığı yeni genelge, kefalet sigortasında net risk sınırını özsermayenin yüzde 10’una düşürüyor. Teminat limitlerinden onay mekanizmalarına kadar tüm süreçleri sıkılaştıran düzenleme; şirketlere özel değerlendirme birimi kurma ve e-kefalet sistemine geçiş zorunluluğu getiriyor. Mevcut portföylerin SBM’ye aktarılmasını da kapsayan sistem 1 Ocak 2027’de devreye alınacak.
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), kefalet sigortasında operasyonel süreçleri baştan aşağı değiştiren 29 Temmuz 2026 tarihli Kefalet Sigortasında Risk Kabul ve Yönetimine İlişkin Genelge’yi yayımladı. Doğrudan veya dolaylı kefalet branşında ruhsatı bulunan şirketleri kapsayan düzenleme, 2025’teki yalnızca teminat limitlerine odaklanan dar çerçeveli sistemi rafa kaldırıyor. Yeni mevzuat, kefalet sigortacılığına müşteri analizinden e-kefalet entegrasyonuna kadar uçtan uca yönetildiği çok daha kurumsal bir yapı getiriyor.
Net Risk Sınırı Düşürüldü, Teminatlar Sınıflandırıldı
Yeni genelgeye göre bir sigorta şirketinin tek bir sigorta ettiren veya risk grubu için üzerinde tutabileceği net teminat riski, özsermayesinin yüzde 10’unu aşamayacak. Mali ve teknik yeterlilik şartlarını karşılayan reasürörlere yapılan bölüşmeli risk devirleri hesaplamadan indirilebilecek.
2025 tarihli genelgede temel sınır yüzde 15 olarak uygulanıyordu. Belirli kredi notu veya özsermaye koşullarının karşılanması halinde oran yüzde 25’e, kamu riskleri ile ilave şartları sağlayan işlemlerde ise yüzde 35’e kadar çıkabiliyordu. Yeni düzenleme bu kademeli yapıyı kaldırırken şirketin bütün kefalet senetlerinden kaynaklanan toplam brüt teminat riskinin özsermayesinin beş katını geçemeyeceğine ilişkin genel sınırı korudu.
Kefalet teminatları çok düşük, düşük, orta, yüksek ve çok yüksek riskli olmak üzere beş grupta sınıflandırılacak. Değerlendirmede sigorta ettirenin veya risk grubunun mali gücü, kredi notu, reasürans sonrasında şirkette kalan risk ve alınan güvenceler esas alınacak. Nakit kredi, finansal kiralama ve benzeri mali yükümlülükleri güvence altına alan finansal garanti niteliğindeki kefalet senetleri, diğer koşulları karşılasa dahi ilk üç grupta yer alamayacak ve en az dördüncü risk grubunda değerlendirilecek.
Güvence, Risk Kabulü ve Onay Süreçleri Yenilendi
Sigorta ettiren veya sigortalı tarafından sunulan güvenceler hukuki niteliği, piyasa değeri ve nakde çevrilebilirliğine göre dört gruba ayrılacak. Güvencelerin risk azaltımında dikkate alınacak değeri de bu sınıflandırmaya göre kademeli biçimde belirlenecek. Şirketler, kabul edilen güvencelerin hukuken geçerli ve nakde çevrilebilir olmasını sağlamakla yükümlü olacak. Farklı kefalet işlemleri arasında çek, senet veya kefalet yoluyla çapraz güvence oluşturulamayacak. Güvencelerin belirli varlıklar, ihraççılar veya kişiler üzerinde yoğunlaşması da ayrıca izlenecek.
Kefalet sigortası faaliyeti yürüten şirketlerde, kredi ve kefalet tahsisi konusunda deneyimli personelin görev aldığı en az iki kişilik Finansal Riskler Değerlendirme Birimi kurulacak. Birim, sigorta ettirenlerin mali yapısını inceleyecek, teminat limitlerini takip edecek ve portföyün belirlenen risk politikalarına uygun şekilde yönetilmesini sağlayacak.
Teminatların onay seviyesi risk grubuna göre kademelendirilecek. Düşük riskli işlemler şirket içindeki yetkili yöneticiler tarafından sonuçlandırılabilirken orta riskli teminatlarda komite kararı aranacak. Yüksek ve çok yüksek riskli işlemler ise komite değerlendirmesinin ardından yönetim kurulunun veya yetkilendirilmiş yönetim kurulu üyelerinin onayına sunulacak.
Risk kabulünde sigorta ettirenin mali durumu, ödeme geçmişi, mevcut yükümlülükleri ve teminata konu işi yerine getirme kapasitesi incelenecek. İflas takibi veya davası bulunan, sonuçsuz icra takibine konu olan, konkordato ya da yeniden yapılandırma sürecindeki kişiler adına kefalet sigortası sözleşmesi ve kefalet senedi düzenlenemeyecek.
Spekülatif işlemlerin veya sigortalının esas faaliyet alanı dışındaki yüksek riskli faaliyetlerin finansmanına yönelik talepler de kabul edilmeyecek. Risk değerlendirmesi poliçe düzenleme aşamasıyla sınırlı kalmayacak. Şirketler portföyü ödeme gecikmeleri, hukuki gelişmeler ve mali yapıdaki bozulmalar üzerinden düzenli olarak izleyecek.
Kefalet Senetleri Elektronik Ortama Taşınacak
Kefalet senetlerinin oluşturulması, doğrulanması, lehtara iletilmesi, saklanması, iadesi ve vade güncellemesi elektronik ortamda yürütülecek. Senetler, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından verilen kod aracılığıyla ilgili poliçeyle eşleştirilecek ve güvenli elektronik imzayla sisteme iletilecek. Şirketler her sigorta ettiren veya risk grubu için ayrı kefalet teminatı hesabı tutacak. Bu hesaplarda teminatın tutarı, türü ve vadesi ile mali bilgiler, alınan güvenceler ve reasüransa devredilen riskler izlenecek.
2025 genelgesinde poliçe ve kefalet senetlerinin SBM üzerinden eş zamanlı hazırlanması öngörülüyordu. Yeni metin bu yapıyı risk sınıfları, güvenceler, limitler ve portföy takibini de kapsayan daha geniş bir sisteme dönüştürdü. 2026/23 sayılı genelge 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek ve aynı tarihte 2025/13 sayılı Kefalet Sigortası Hakkında Genelge yürürlükten kaldırılacak. Bu tarihte geçerliliğini sürdüren poliçe ve kefalet senetleri yeni esaslara göre sınıflandırılarak 31 Ocak 2027’ye kadar SBM’ye aktarılacak.
Kaynak
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu. (2025, 25 Nisan). Kefalet sigortası hakkında genelge (Genelge No. 2025/13). https://seddk.gov.tr/upload/2025-13.pdf
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu. (2026, 29 Temmuz). Kefalet sigortasında risk kabul ve yönetimine ilişkin genelge (Genelge No. 2026/23). https://www.seddk.gov.tr/UploadContent/Documents/Genelge%202026-23.pdf
