5 Dakikada Küresel Sigorta Gündemi – 5 Haziran 2026

Küresel sigorta gündeminde bu hafta iklim risklerinin ekonomi, sigortacılık ve finansal sistem üzerindeki etkileri öne çıktı. Swiss Re verileri doğal afetlere karşı koruma açığının büyümeye devam ettiğini ortaya koyarken, Avrupa’da iklim değişikliğinin gıda enflasyonundan sigorta erişimine kadar uzanan yeni risk alanları yarattığına dikkat çekildi. Almanya’da aşırı sıcakların ekonomik maliyetine ilişkin uyarılar gündeme gelirken, Asya’da yenilenebilir enerji yatırımlarında parametrik sigorta çözümleri daha fazla kullanım alanı bulmaya başladı.

Swiss Re: Doğal Afetlerde Koruma Açığı 420 Milyar Doları Aşıyor

Dünya genelinde doğal afet kaynaklı sigortasız kayıplar 2025 yılında %7’nin üzerinde artarak 424 milyar dolara yükseldi. Swiss Re Institute tarafından yayımlanan yeni rapora göre, sigorta koruması genel olarak artan risklere paralel şekilde gelişse de, afetlere maruz kalan varlıkların değerindeki büyüme nedeniyle sigorta koruma açığı mutlak rakamlarla genişlemeye devam ediyor. En yüksek koruma açığına sahip bölge ise Kuzey Amerika oldu.

Raporda; Kuzey Amerika’da sigortalı ve sigortasız kayıplar arasındaki fark geçen yıl %6 artışla 140 milyar dolara yükselirken, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika bölgesinde bu artış %11 ile 90 milyar dolara ulaştı. Swiss Re Institute, “Korunması gereken varlıkların değeri arttıkça koruma açığı da büyümeye devam ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan, yüksek risk taşıyan bazı bölgelerde sigorta kapsamının gerilediği görüldü. Rapora göre Kaliforniya’da deprem teminatı içeren konut poliçelerinin oranı 1994 yılında %30 seviyesindeyken, 2024 yılında yüzde 12’ye kadar düştü. Gelişmekte olan ülkelerde ise son on yılda doğal afetlere karşı dayanıklılığın zayıfladığı ve sigorta penetrasyonunun gerilemesi nedeniyle risk birikiminin arttığı belirtildi. Swiss Re, mevcut eğilimin devam etmesi halinde küresel sigortalı afet kayıplarının 2030 yılına kadar 186 milyar dolara ulaşabileceği uyarısında bulundu [1].

Avrupa’nın Yeni Enflasyon Sorunu: İklim Kaynaklı Gıda Şokları

Oxford Economics tarafından yayımlanan yeni bir rapor, iklim değişikliğinin küresel gıda fiyatları üzerindeki etkisinin önümüzdeki yıllarda daha belirgin hale geleceğini gösteriyor. Rapora göre, aşırı hava olaylarının neden olacağı ciddi bir gıda arz şoku, Euro Bölgesi’nde gıda fiyatlarını yıllık bazda 1,6 puan artırabilir. Bu durumun genel enflasyona etkisinin ise 0,6 puana kadar ulaşabileceği öngörülüyor.

Araştırmada, kuraklıklar, sıcak hava dalgaları ve diğer doğal afetlerin tarımsal üretimi olumsuz etkileyerek hasat kayıplarına yol açabileceği, altyapıya zarar verebileceği ve tedarik zincirlerinde aksamalara neden olabileceği vurgulandı. Oxford Economics ekonomistleri, iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik kaybının gıda fiyatlarındaki oynaklığı artırarak uzun vadeli ekonomik riskler oluşturduğunu belirtti.

Son yıllarda yaşanan örnekler, iklim olaylarının emtia fiyatları üzerindeki etkisini gözler önüne serdi. Brezilya’daki kuraklık nedeniyle küresel kahve fiyatları 2023-2024 döneminde %55 yükselirken, Gana ve Fildişi Sahili’nde yaşanan sıcak hava dalgaları kakao fiyatlarında %280’e varan artışa yol açtı. Rapora göre Avrupa ekonomileri küresel gıda piyasalarındaki dalgalanmalara diğer G7 ülkelerine kıyasla daha duyarlı durumda bulunurken, araştırmacılar merkez bankalarının iklim kaynaklı gıda risklerini stres testleri, senaryo analizleri ve risk yönetimi çalışmalarında daha fazla dikkate alması gerektiğini vurguladı [2].

İklim Riski Avrupa’da Sigortalanamaz Bölgeler Oluşturuyor

İklim değişikliğinin etkisiyle daha sık ve daha yıkıcı hale gelen doğal afetler, Avrupa’da yeni bir risk alanını gündeme taşıyor; sigortalanamaz bölgeler. Uzmanlara göre bazı bölgelerde konut sigortası ya tamamen erişilemez hale geliyor ya da primler birçok hane için karşılanamayacak seviyelere ulaşıyor. Bu durum, modern ekonomilerin risk yönetiminde temel araçlarından biri olan sigorta sisteminin iklim kaynaklı riskler karşısında giderek daha fazla zorlandığını ortaya koyuyor.

Bu dönüşümün en dikkat çekici örneklerinden biri ABD’nin Kaliforniya eyaletinde yaşandı. Eyaletin en büyük konut sigortacılarından biri olan State Farm, sürdürülemez hale gelen orman yangını riskleri nedeniyle 2024 yılında 72 bin konut poliçesini yenilememe kararı aldı. Benzer şekilde birçok sigorta şirketi yeni poliçe düzenlemeyi sınırlandırırken, sigorta bulamayan konut sahipleri kamu destekli FAIR Plan’a yöneldi. Program kapsamındaki poliçe sayısı 2022’de 271 bin seviyesindeyken, Mart 2026 itibarıyla 684 bini aşarak %152 büyüdü. Ancak sistem, 2025 Los Angeles yangınlarının ardından ciddi mali baskı altında kaldı ve 1 milyar dolarlık acil destekle faaliyetlerini sürdürebildi.

Avrupa Sigorta ve Mesleki Emeklilik Otoritesi’ne göre doğal afetlerden kaynaklanan ekonomik kayıpların yaklaşık %75’i sigorta kapsamı dışında kalıyor. Almanya’da sektör temsilcileri iklim kaynaklı hasarlar nedeniyle primlerin önümüzdeki on yıl içinde iki katına çıkabileceği uyarısında bulunurken, Fransa’da doğal afet sistemi CatNat’ın artan hasar yükü nedeniyle mülk sigortalarındaki zorunlu ek prim oranı yükseltildi. Uzmanlar, parametrik sigortalar ve kamu-özel sektör iş birlikleri gibi yeni modellerin önem kazandığını, ancak iklim risklerinin büyüklüğü karşısında devletlerin sigorta sistemlerindeki rolünün giderek artacağını öngörüyor [3].

Almanya Ekonomisinde Yeni Kırılma Noktası: Aşırı Sıcaklar

Allianz Trade tarafından yayımlanan yeni bir analiz, son yıllarda görülen sıcak hava dalgalarının devam etmesi halinde Almanya ekonomisinin 2026-2030 döneminde 131 milyar dolara kadar kayıp yaşayabileceğini ortaya koydu. Rapora göre aşırı sıcaklar, 2030 yılına kadar Almanya’nın ekonomik üretiminde %3’e varan bir daralmaya yol açabilir.

Araştırmada, yükselen sıcaklıkların iş gücü verimliliğini düşürmesi ve enerji maliyetlerini artırmasının şirketler üzerinde önemli bir baskı oluşturduğu belirtildi. Allianz Trade verilerine göre sıcaklığın 30 derecenin üzerine çıktığı her ilave derece, çalışan verimliliğinde yaklaşık %3’lük düşüşe neden olurken, soğutma ihtiyacına bağlı olarak enerji maliyetlerini de yaklaşık %1,2 artırıyor. Bu durumun yatırım kararlarını ve işletmelerin rekabet gücünü olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

Vergi gelirlerinde yıllık yaklaşık %0,7’lik azalma yaşanabileceği, bütçe dengesi üzerindeki yükün ise yıllık bazda gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık %0,9’una ulaşabileceği öngörülüyor. Avrupa’nın güneyindeki ülkelerin sıcak hava dalgalarından daha ağır etkilendiği belirtilirken, Allianz Trade uzmanları ekonomik yapıların aşırı sıcaklara uyum sağlayabilmesinin önümüzdeki dönemde ülkelerin rekabet gücünü belirleyen temel faktörlerden biri haline geleceğini vurguladı [4].

Asya’da Yenilenebilir Enerji Yatırımlarında Sigorta Paradigması Değişiyor

Descartes Underwriting Güneydoğu Asya Bölge Başkanı WeeBeng Seow’a göre, son iki ila üç yılda özellikle geleneksel sigorta pazarlarında kapasite önemli ölçüde azalırken, mevcut teminatlarda da çeşitli boşluklar oluştu. Bu durum, yenilenebilir enerji projelerinin karşı karşıya kaldığı özel risklere yönelik alternatif sigorta çözümlerinin önemini artırıyor.

Parametrik sigorta, fiziksel hasarın kanıtlanmasını beklemek yerine önceden belirlenmiş hava koşulları, üretim seviyeleri veya diğer ölçülebilir göstergelerin gerçekleşmesi halinde tazminat ödenmesini sağlıyor. Bu model, özellikle gelir kaybı ve fiziksel hasar oluşmadan yaşanan iş kesintileri gibi geleneksel poliçelerin yeterince karşılayamadığı riskler için çözüm sunuyor. İklim değişikliğinin rüzgâr, güneşlenme süresi ve diğer doğal kaynaklardaki dalgalanmaları artırması, yenilenebilir enerji projelerinde gelir oynaklığını yükselterek yatırımcıların risk algısını güçlendiriyor.

Descartes Underwriting, gelecekte jeopolitik gelişmelerin tedarik zincirleri üzerindeki etkilerine yönelik parametrik çözümler geliştirmeyi değerlendirse de, mevcut çalışmaların ağırlıklı olarak doğal afetler ve aşırı hava olaylarından kaynaklanan risklere odaklandığını belirtiyor [5].