Davies’in 2026 raporu, yapay zekâ ajanlarının sigortada mevcut uyum ve müşteri risklerini büyütebileceğini ortaya koydu. Sürekli öğrenen ve bağımsız karar verebilen bu sistemler, fiyatlama, underwriting ve hasar süreçlerinde önyargılı, tutarsız veya açıklanması güç sonuçlara yol açabiliyor. Rapora göre sigorta şirketleri yapay zekâ kararlarından sorumlu olmaya devam ederken, sistemlerin kullanım süresince izlenmesi ve gerektiğinde insan müdahalesine açık tutulması gerekiyor.
Küresel danışmanlık firması Davies tarafından yayımlanan How AI Agents Are Amplifying Conduct Risk in Insurance başlıklı rapor, Birleşik Krallık ve İrlanda sigorta pazarlarında yapay zekâ ajanlarının kullanımını mevcut düzenlemeler ve müşteri sonuçları açısından ele aldı. AI Impact Report Series kapsamında hazırlanan çalışmada hesap verebilirlik, önyargı riski, açıklanabilirlik, insan denetimi, üçüncü taraf sağlayıcılar ve sürekli yapay zekâ yönetişimi incelendi.
Yapay Zekâ Ajanları Mevcut Riskleri Büyütüyor
Rapora göre sigortada yapay zekâ kullanımındaki temel değişim, belirli kurallarla çalışan sabit modellerden yeni verilerle öğrenebilen ve belirli ölçüde bağımsız karar alabilen yapay zekâ ajanlarına geçişten kaynaklanıyor. Bu sistemler fiyatlama, risk kabul, hasar yönetimi ve dolandırıcılık tespiti gibi müşteri sonuçlarını doğrudan etkileyen süreçlerde kullanılabiliyor.
Davies, yapay zekâ ajanlarının üç riski özellikle büyüttüğüne dikkat çekti: otonom karar döngüleri, önyargının zaman içinde güçlenmesi ve kararların açıklanmasının zorlaşması. Yapay zekâ ajanları yeni veriler ve önceki çıktılar üzerinden kararlarını sürekli güncelleyebildiği için başlangıçta belirlenen fiyatlama veya hasar politikalarından zamanla uzaklaşabilir. Verilerde ya da karar mekanizmasında bulunan bir önyargı ise sonraki kararlara taşınarak giderek daha belirgin hale gelebilir.
Bu riskler müşteri sonuçlarına doğrudan yansıyabilir. Raporda, yapay zekâ destekli fiyatlama ve risk kabul sistemlerinin posta kodu, meslek veya istihdam türü gibi verileri kullanması halinde bazı müşteri gruplarına sistematik olarak daha yüksek prim uygulanabileceği ya da bu kişilerin sigortaya erişiminin zorlaşabileceği belirtiliyor. Hasar süreçlerinde ise benzer taleplerin farklı değerlendirilmesi, daha yüksek ret oranları veya daha düşük tazminat tutarları gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.
Yapay Zekâ Kullanımı Sorumluluğu Ortadan Kaldırmıyor
Raporda, yapay zekâ kullanımının sigorta şirketlerinin müşterilere karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı vurgulandı. Bir fiyatın belirlenmesi, hasar talebinin reddedilmesi veya müşterinin ürüne uygun bulunmaması gibi kararlar yapay zekâ tarafından verilse bile sonuçtan yine sigorta şirketi sorumlu tutuluyor. Bu nedenle şirketlerin yapay zekâ destekli kararların adil, açıklanabilir ve mevcut tüketici ile veri koruma kurallarına uygun olduğunu gösterebilmesi gerekiyor.
Davies’e göre bu sorumluluk yalnızca şirket içinde geliştirilen sistemlerle de sınırlı değil. Dışarıdan satın alınan veya üçüncü taraf sağlayıcılar üzerinden kullanılan yapay zekâ araçlarının sonuçları da sigorta şirketinin sorumluluğunda kalıyor. Her sistem için sorumlu kişilerin açık biçimde belirlenmesi, kararların geriye dönük izlenebilmesi ve kritik işlemlerde gerçek bir insan denetiminin korunması gerektiği belirtildi.
Yapay Zekâ Sistemleri Kullanım Süresince İzlenmeli
Davies, yapay zekâ ajanlarının yalnızca kullanıma alınmadan önce test edilmesini yeterli görmüyor. Çünkü sistemin kullandığı veriler ve verdiği kararlar zaman içinde değişebiliyor. Bu nedenle şirketlerin model davranışını, önyargı oluşup oluşmadığını ve müşteri sonuçlarındaki farklılıkları düzenli olarak takip etmesi gerekiyor.
Hasar reddi veya prim değişikliği gibi müşteriyi doğrudan etkileyen işlemlerde insan incelemesini devreye sokacak sınırların belirlenmesi de öneriler arasında yer aldı. Raporda ayrıca kullanılan yapay zekâ sistemlerinin merkezi bir envanterde tutulması, düzenli önyargı testleri yapılması ve müşterilere yapay zekâ destekli kararları sorgulama imkânı verilmesi gerektiği belirtildi.
Kaynak
Davies Group. (2026, July). How AI agents are amplifying conduct risk in insurance: Why governance doesn’t stop at go-live in the UK and Irish markets. https://davies-group.com/wp-content/uploads/2026/07/How-AI-agents-are-amplifying-conduct-risk-in-insurance.pdf
